Thursday, 15 July 2021

 “මේ ගස් හැර තවත් ඉපැරණි ගසක් තිබේ.”

ලෝකයේ ඉපැරණි ගස්  කිහිපයක් පිලිබඳ අපූරු ලිපියක් ‘Reader’s  Digest’ සඟරාවේ 2021  අප්‍රියෙල් කලාපයේ පළවිය.  ‘ගස්  වලට කතා කළ හැකිනම්’  (If Trees Could Talk) යන මාතෘකාව යටතේ ලියා තිබුණු මෙම ලිපියේ ලෝකයේ විවිධ රටවල ඇති, ඉපැරණි ගස් (ශාක) පිලිබඳ පර්යේෂණාත්මක තොරතුරු ඇතුළත් කර තිබිණ. ඩයනා තෝමස් නමැති  ලේඛිකාව තම ලිපිය ආරම්භ කරනුයේ ශාක පිලිබඳ නවතම පර්යේෂණ තොරතුරුද  මේ ආකාරයට ඉදිරිපත් කරමින්ය :        

“අපගේ මුතුන් මිත්තන් ශාක දේවත්වයේ ලා සැලකූහ. ඔවුන්ගේ මෙම දැක්ම සත්‍යයකි. නුතන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ වලට අනුව, ශාක වලට, මුල් හරහා තම ශාකයේ  තිබෙන සමහර  රසායන ද්‍රව්‍ය, හෝර්මොන, ෆෙරෝමෝන වැනි සුවිශේෂී ශ්‍රාව මගින් පණිවුඩ හුවමාරු කර ගැනීමේ හැකියාවක් තිබේ. මිනිසා විසින් ශාකයක පත්‍ර සහ අතු සහිත ඉහල කොටස සම්පූර්ණයෙන්ම කපා දමනු ලැබුවත්, අසල ඇති වෙනත් ශාක මගින් එම අතවරයට ලක්වූ ශාකයට අවශ්‍ය  ජලය සහ වෙනත් පෝෂක ලබාගැනීමට උපකාර කරන බවද හෙළිවී තිබේ.”    

මෙම  ලිපියේ විස්තර කර තිබුණු ඉපැරණි ශාක කිහිපයක් මෙසේය.

  1. ශ්‍රීමත් අයිසෙක් නිව්ටන්ගේ ඇපල් ගස  (Malus pumila)                         ගුරුත්වාකර්ෂණය පිලිබඳ විද්‍යාත්මක නියමය ලොවට හෙළි කළ ඉංග්‍රීසි ජාතික අයිසෙක් නිව්ටන්ට එම සත්‍යය අවබෝධවුයේ මෙම ඇපල් ගසෙන්  ගෙඩියක් බිමට වැටෙනු දුටු විටය. 

නිව්ටන්ගේ ඇපල්  ගස, තම කථාවේදී  මෙසේද සඳහන් කරන්නට යෙදුනි. 

“මට කිසිසේත් පුරසාරමක් දෙඩීමට අවශ්‍ය නැත. එහෙත් නවීන විද්‍යාවේ හාස්කම් රාශියකට මුල්වූ සිද්ධාන්ත කිහිපයකට, මාගේ සහයෝගය දීමට හැකිවීම ගැන මම ආඩම්බර වෙමි. එදා නිව්ටන් තරුණයා මගේ සෙවනේ ඇලවී සිටියදී මගෙන් ගිලිහිණු ඉදුණු ගෙඩියක් ඔහු අසලට වැටෙනු මට අද වගේ මතකය. ඒ වසර 360 කට පමණ ඉහතදීය. ඒ වන විටත්  මගේ වයස අවුරුදු විස්සක් පමණ වන්නට ඇත. මා කුඩා පැලෑටියක් ලෙස රෝපණය කළේ කවුරුන් විසින් කවදාද  යන්න කිසිවෙක් නොදනී. මා සිටින ‘වුල්ස්ටෝර්ප් මනෝර්’ වත්තේ  පිහිටි නිවසෙහි සිටි දඟකාර ළදරු නිවටන්ද මට මතකය. ඔහු දක්ෂ දරුවෙකු විය. පසුව ඔහු කේම්බ්‍රිජ් සරසවියේ ඉගෙනුම ලැබීම ගැන මටද ආඩම්බරයක් ඇතිවිය. බිමට වැටුණු  මගේ ඇපල් ගෙඩිය නිසා ඔහුගේ ‘ගුරුත්වාකර්ෂණ න්‍යාය’ සඳහා මූලාරම්භය තැබීමට හැකිවීම කෙතරම් ආශ්චර්යයක්ද?”.

  1. පෘතුගාලයේ ‘ඔලිවෝ ඩෙල් මවුචෝ’ ඔලිව් ගස  (Olea europaea)                           ඔලිව් ගසෙහි දැව, භාණ්ඩ  සෑදීම වැනි විශේෂ කාර්යයන් සඳහා භාවිත නොවුවත්, මෙම ගසෙහි ගෙඩි වසර 3000 ක් තිස්සේ මිනිසාගේ රස නහර පිනවා තිබේ.

තම ආයු කාලය ගැන උදම් අනමින් කථා කරන ඔලිව්  ගස මෙසේද කියයි.

“ඊජිප්තුවේ පාරාඕ රජවරු සිටියේ මා කුඩා  කාලයේය. ග්‍රීසියේ ප්ලේටෝ  තම දර්ශනය හෙළි කරද්දී මට වයස අවුරුදු 900ක් වන්නට ඇත. මේ සියල්ලටමත් වඩා යේසුස් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ කුරිසියේ ඇණ ගැසීමේ ඛෙද වාචකය සිදුවන විට මට වයස අවුරුදු 1300 ක් පමණ විය.” 

  1. නවසීලන්තයේ උතුරු දිවයිනේ වයිපෝවා වනාන්තරයේ තිබෙන ‘ටේන්  මහුටා’ යන නමින් හඳුන්වන විශාල ‘කෞරි’ ගස (Agathis australis)  ගැනද එම ලිපියෙහි විස්තරයක් තිබුණි.                                                                   

නවසීලන්තයේ ‘කෞරි’ ගස තම  කතන්දරය පවසන්නේ මෙසේය:                                              

“මේ රටෙහි මුල් අයිති කරුවන් වන මවුරි ජාතිකයින් වනයට අධිපති දෙවියන් ‘ටේන්  මහුටා’ ලෙස හඳුන්වනවා. මා සහ මගේ පරම්පරාවේ සියලුම ගස් ‘කෞරි’ ලෙස නම්කර තිබෙනුයේ දෙවියන් උදෙසාය. මාගේ උපත කවදා සිදුවූවාදැයි මා නොදන්නා නමුත් මට වයස මිනිස් අවුරුදු 2500 ක් පමණ වේ යයි අනුමාන කළ  හැකිය. මීටර් 50 කට වඩා උසින් වැඩී  ඇති, දැනට ජීවතුන් අතර සිටින වැඩිමහලුම, එසේම විශාලතම ‘කෞරි’ ගස මම වෙමි”

                                                     නවසීලන්තයේ ‘ටේන් මහුටා’කෞරි ගස

                                                                                                                                                                ලෝකයේ පාඨකයින් අතර බහුලව සංසරණය වන, පවුලේ කාටත් කියවා ප්‍රයෝජනයක් ගතහැකි කරුණු අන්තර්ගත පැරණිම මාසික සඟරා වලින් ප්‍රධානතම එකක් වශයෙන් Reader’s Digest සඟරාව දැක්විය හැකිය. මෙය මුලින්ම මුද්‍රණය ආරම්භ කර තිබෙන්නේ දැනට වසර සියයකට පමණ ඉහතදීය. මේ වන විට භාෂා 22 කින් මුද්‍රණය වන මෙහි මාසික කලාප,  මිලියන 8.5 ක් පමණ ලොව පුරා විසිරී  යයි. දැනට වසර පනහකට අධික කාලයක් තිස්සේ  මෙම සඟරාවේ දායකයෙකු සහ පාඨකයෙකු වන මම,  එහි පළ වන ලිපිවල විවිධත්වය  සහ සංස්කාරක වරුන්ගේ කැපවීම සහ සත්‍ය කරුණු වලට පමණක් මුල් තැන දීම පිලිබඳ හොඳින් දැන සිටියෙමි.

2021 අප්‍රියෙල් කලාපයේ පළකර තිබුණු ලෝකයේ පැරණි ශාක පිලිබඳ විස්තරය සහිත,         ‘If Trees Could Talk’ නම්  ඉහත සඳහන් කළ ලිපිය කියවූ මට එහි එක්තරා අඩුපාඩුවක් ලෙස දැක්විය හැකි හිඩැසක් දකින්නට ලැබිණ. මෙහි දක්වා තිබුණු  පැරණි වෘක්ෂ වලට  වඩා පැහැදිලි, ලේඛනගත ඉතිහාසයක් ඇති, බොහෝ ගරු බුහුමන් ලබන පෞරාණික වෘක්ෂයක් ශ්‍රී ලංකාවේ තිබෙන බව සඳහන් නොවීම ගැන මම විමසිලිමත් වීමි.

ඒ අනුව සගරාවේ ප්‍රධාන සංස්කාරක වරියට විද්‍යුත් තැපෑලෙන් ලිපියක් යැව්වෙමි. මගේ විමසුම ලැබුන බවත් ඒ සඳහා වහාම අවශ්‍ය ලෙස ක්‍රියාකරන බවත් දන්වා මට පිළිතුරක් ලැබිණ. ඒ අනුව මාගේ විමසුම විස්තරාත්මකව 2021 ජුනි කලාපයේ පලකරන බව නැවත දන්වන ලදී. එය පළකර තිබුණේ මේ ආකාරයටය. 

                             

ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර මහමෙවුනා උයනේ වැඩ සිටින බෞද්ධයාගේ අති පූජනීය වස්තුවක් වන ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේටද තම ප්‍රෞඪත්වය පිලිබඳ මෙවැනිම වැදගත් කථාවක් කළ හැකි බවද මම සංස්කාරක වරියට වැඩිදුරටත් දන්වා සිටියෙමි. මගේ සටහනෙහි සිංහල පරිවර්තනය මෙසේය. 

තවත්පෞරාණික වෘක්ෂයක් ….                     

“සියලුම පාඨකයින්ගේ  ලැදියා ආවරණය වන  විවිධත්වයකින් යුත්  හරවත්   දේ පළකිරීමට අපි සැලකිලිමත් වෙමු.” යනුවෙන් කතුවැකියෙහි  ඔබ සඳහන් කළ අරමුණ, ‘If Trees Could Talk’  යන ලිපිය මගින්,  සනාථ වේ.

මෙම ලිපියෙහි කතු වරු, ලෝකයේ රටවල් කිහිපයක ඇති පෞරාණික වෘක්ෂ හයක් තම අතීතය ගැන කථා කරන ආකාරය ඉතා  විචිත්‍ර අන්දමට විස්තර කර තිබේ.

“මේ ගණයටම වැටෙන තවත් එවැනි මහේශාක්‍ය වෘක්ෂයක් ගැනද  මට යමක් කියන්නට ඉඩ දෙන්න. මේ  පෞරාණික වෘක්ෂය ශ්‍රී ලංකාවේ, අනුරාධපුර ශුද්ධ නගරයේ මහමෙව්නා උයනේ ඇති Ficus religiosa විශේෂයට අයත් ජය ශ්‍රී මහා බෝධියයි. මෙම වෘක්ෂය, ක්‍රිස්තු පූර්ව 288 වැනි වර්ෂයේදී,  මිනිස් අතකින් රෝපණය කරන ලද  ලොව ඇති, වාර්තාගත පැරණිම වෘක්ෂයයි. මෙය, බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පැමිණීමේදී සෙවන දුන්, ඉන්දියාවේ බුද්ධගයා හි පිහිටි ශ්‍රී මහා බෝධි වෘක්ෂයෙන් පැන නැගුණු ශාකාවකින් ලබාගත්  බවද  ඉතිහාස ගත වී තිබේ.”   

මා විසින් යවන ලද සටහන සාදරයෙන් පිළිගත්  Reader’s Digest කතෘ මණ්ඩලය මගේ විමසුම ජුනි මාසයේ සඟරාවට ලැබුණු වැදගත්ම පාඨක සටහන වශයෙන් තීරණය කර, ඒ සඳහා මට ත්‍යාගයක්ද පිරිනමා, ඒ බව ජූනි කලාපයේ විස්තර සහිතව පළකර ඇත්තේ මෙහි දක්වා ඇති ආකාරයටය.

                                       

මට ලැබුණු ත්‍යාගයේද විශේෂ වැදගත් කමක් තිබේ. මෙහි දක්වා ඇති ආකාරයට එම ත්‍යාගය නවීන පන්නයේ Pilot  ‘fountain’ පෑනකි. මෙහි විශේෂත්ව කිහිපයකි. ඒවා මෙසේය:

  1. පැරණි පෑන් වල මෙන් බටය තුළට තීන්ත පිරවිය හැකි වීම 

  2. ලිවීම සඳහා පැරණි ආකාරයේ පෑන් තලයක් තිබීම 

  3. සාමාන්‍ය ball point පෑනක මෙන් මුදුනෙන් ඔබා තලය ඇතුළට දැමිය හැකි වීම.

  4. තලය කැරට්  14 රත්රන් වලින් නිමකර තිබීම.

  5. පෑන් කඳ සැහැල්ලු ලෝහයකින් සාදා තිබීම.

  6. මේ සියල්ලටමත් වඩා වැදගත් පරිසර හිතකාමී බවක්ද මෙම නිෂ්පාදනය මගින් පෙන්වා දී තිබේ. එය මෙසේය: අද සමාජයෙන් තීන්ත පෑන් ඉවත්වී  ball point පෑන් වලට මුල් තැන ලැබී තිබේ. ඒවා භාවිතය පහසු වූවත්,  ඒ මගින්  අප නොදැනුවත්වම බරපතල පරිසර දූෂණයක්ද සිදුවේ. මෑතදී කර ඇති ගණනය කිරීමකට අනුව ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පමණක්, වසරකට පාවිච්චිය අවසන් කළ ප්ලාස්ටික් පෑන් බට බිලියන 1.6 ක් පමණ ඉවත දැමේ. ලෝකයේ භාවිත වන ball point පෑන් වලින්  50% පමණ නිෂ්පාදනය කරනු ලබන ‘Bic’ සමාගම පවසන ආකාරයට, 2006 වසර  වන විට ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනය, පෑන්  බිලියන සියයද  ඉක්මවා ඇති අතර ඒ සියල්ලම භාවිතයට ගෙන තිබේ. ඔවුන් පවසන ආකාරයට මෙම පෑනක් පාවිච්චි කළ හැකි උපරිම කාලය සති හතරකි. මෙයින් එක්  පෑන් බටයක්  ග්‍රෑම් 10 ක් බර වුවහොත් මේ නිසා එම කාලය තුළදී ප්ලාස්ටික් ටොන් ලක්ෂයක් පමණ පරිසරයට මුදාහැර තිබේ.

මේ නිසා  Reader’s Digest විසින් පැරණි ලිවීමේ ක්‍රමෝපායය නවීකරණය කරනලද ‘තීන්ත පෑන’ අලුත් මුහුණුවරකින් හඳුන්වා දෙමින් පවත්වාගෙන යනු ලබන, මෙම ත්‍යාග ක්‍රමය මගින් පරිසර සංරක්ෂණය සම්බන්ධවද ඉතා වැදගත් පණිවුඩයක් පාඨකයින් අතරට ගෙනයාම පැසසිය යුතු පිවිසුමකි.

(ස්තුති පූර්වකව බොහෝ තොරතුරු Reader’s Digest සඟරාව  ඇසුරෙනි)        

 


Thursday, 1 July 2021

 ‘ගෝලීය උණුසුම් වීම’ මිනිසා කෙරෙහි බලපාන්නේ කෙසේද?


‘ගෝලීය උණුසුම් වීම’ (global warming) නම්  සංසිද්ධිය  ලොව විද්වතුන් අතර මුලින්ම සාකච්ඡාවට භාජන වූයේ දැනට දශක තුනකට පමණ ඉහතදීය. ඊට පසු ජගත් සම්මේලන වලදී මේ පිලිබඳ දීර්ඝ වාද විවාද හමුවේ මෙය, මුළු ලොවටම එකසේ බලපානු ලබන පරිසර අර්බුදයක් ලෙස සමාජගත වූයේ 2015 වසරේදීය. එම වසරේ දෙසැම්බර් මස 12 වන දින පැරිසියේදී පවත්වන ලද එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩල සමුළුවේදී  ‘ගෝලීය උණුසුම් වීම’ සීමාකිරීම සම්බන්ධ ඓතිහාසික  ප්‍රඥප්තිය සඳහා රටවල් 196 ක් විසින් අත්සන් තබන ලදී. මෙම   ප්‍රඥප්තියේ  අරමුණ වූයේ, කාර්මික විප්ලවයට පෙර තිබුණු සාමාන්‍ය ගෝලීය උෂ්ණත්වය, ඉදිරි කාලයේදී  සෙල්සියස් අංශක 2 ℃ කට වඩා ඉහළ නොයන ආකාරයට, තම රාජ්‍යයන්හි පරිසර ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීම සඳහා ගිවිස ගැනීමයි. ඒ සමගම, එය කෙසේ හෝ 1.5 ℃ පහළ මට්ටමක තබාගැනීමට වෑයම් කිරීම වඩාත්ම  යෝග්‍ය බවද නිගමනය විය.


මේ ආකාරයට පරිසර උෂ්ණත්වයේ සීමා මායිම් තරකර ගැනීමට අවශ්‍ය වූයේ, එය පාලනයට නතු කර  නොගතහොත් නුදුරු අනාගතයේදීම, පෘථිවි ග්‍රහලෝකය ජීවීන්ට අහිතකර බිමක් බවට පත්විය හැකි බවට විද්‍යාඥයින් විසින් කරන ලද පෙරැයීම් වලට අනුකූලතාව දැක්වීමක් වශයෙනි. 


පෘථිවි වාසී සියලුම ජීවීන් කෙරෙහි, ගෝලීය උණුසුම් වීම විවිධ ආකාරයට බලපෑ හැකි ආකාරය පිලිබඳ, අධ්‍යයන බොහෝ කර තිබේ. මෙහිදී අපගේ සැලකිල්ලට භාජන වනුයේ මෙම අර්බුදය මිනිස් සංහතිය කෙරෙහි බලපානු ලබන්නේ කෙසේද යන්න විමසා බැලීම පමණකි. 


මිනිසා ඇතුළු පෘථිවි වාසී පෘෂ්ඨවන්ශී (vertebrate) ජීවීන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය ගැන සලකා බැලීමේදී ඔවුන් චලතාපි (cold blooded)  සහ අචලතාපී (warm blooded)   යන ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා වෙන්කළ හැකිය. මෙයින් චලතාපි සතුන්ට පරිසරයේ උෂ්ණත්වය වෙනස් වීමත් සමග තම ශරීර උෂ්ණත්වය යාමනය කරගත හැකිය. මත්ස්‍යයින් වැනි ජලජ ජීවීන්, මැඩියන්  වැනි උභය ජීවීන් සහ සියලුම උරගයින් මේ ගණයට වැටේ. අචලතාපී සතුන්ට තම ජීවන ක්‍රියාකාරකම් මනා සේ  පවත්වා ගැනීම පිණිස, ශරීර උෂ්ණත්වය යම්කිසි  ප්‍රශස්ත  මට්ටමක ස්ථිරව පවත්වා ගත යුතුය. පක්ෂීන් සහ ක්ෂීරපායින් මෙම කාණ්ඩයට අයත් වෙති. Homo sapiens යන විද්‍යාත්මක නමින් හැඳින්වෙන මිනිසා උච්චතම අවදියකට පරිණාමය වී ඇති ක්ෂීරපායී සත්ත්ව විශේෂයයි.


මිනිස් සිරුරේ උෂ්ණත්වය පාලනය වීම.  

 

මිනිසාට තම එදිනෙදා ජීවිතයේදී හුරු පුරුදු පරිසර උෂ්ණත්වය යම් කිසි හෙයකින් වැඩි වුවහොත්, ඒ නිසා ශරීර ක්‍රියාකාරිත්වයට සිදුවිය හැකි හානි අවම කර ගැනීම සඳහා සකස් වූ ඉතාමත් සංකීර්ණ ක්‍රියා දාමයක් මිනිස් සිරුරෙහි තිබේ.  මෙම යාන්ත්‍රණය දෙආකාරයකින් සිදුවන බව හඳුනාගෙන ඇත. ඒවා මෙසේය:

  1. පරිසරයේ අධික උෂ්ණත්වයක්  ඇතිවූ විට එම තාපයට සංවේදී, මොළයේ ව්‍යුහයක් වන හයිපොතැලමස මගින් නිපදවන හෝර්මෝනයක් ක්‍රියාත්මක වී සමෙහි ඇති ස්වේද ග්‍රන්ථි මගින් දහඩිය නිපදවීමට පටන් ගනී. සම මතුපිටට පැමිණෙන දහඩිය බින්දු වාෂ්පීකරණය වීමේදී ශරීරයෙන් තාපය විශාල ප්‍රමාණයක් උරාගනී. 

  2. අභ්‍යන්තර උණුසුම වැඩි වූ විට සිරුරේ රුධිර වාහිනී විස්තාරණය වී, රුධිරය වැඩිපුර ප්‍රමාණයක් සිරුරේ බාහිර ආවරණය වන සමෙහි ඇති කේශ නාලිකා වෙත ගලා යයි. රුධිරයේ ද්‍රවමය කොටස වන  ප්ලාස්මයට තාපය උරා ගැනීමේ හැකියාවක් තිබේ. අභ්‍යන්තර අවයව ක්‍රියාකිරිමෙදී හටගන්නා තාපය උරාගත් ප්ලාස්මය, සම මතුපිට ස්තරවල ඇති කේශ නාලිකා කරා පැමිණ එහි අඩංගු තාපය සරිසරයට මුදාහරී. 



ඉහත රූප සටහනේ දක්වා ඇත්තේ තද අව් රශ්මිය ඇති තේ වත්තක, තේ දළු නෙළන කාන්තාවකගේ ශරීරයේ අදාළ සිසිලන යාන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක වී පරිසර උෂ්ණත්වයට සැසඳෙන පරිදි තාවකාලිකව හැඩ  ගැසෙන ආකාරයයි. 

  • සමෙහි ප්‍රතිග්‍රාහක මගින් තාප ආතතිය හඳුනා ගැනීම, 

  • මොළයේ ‘හයිපොතැලමස’ ප්‍රතිචාර දැක්වීම, 

  • රුධිර වාහිනී විස්තාරණය වීම සහ 

  • රුධිරය සහ දහඩිය මගින් තාපය සිරුරෙන් මුදාහැරිම   

සිදුවන අකාරය දක්වා මෙහි ඇත.


පරිසරයේ අධික උණුසුම, කෙනෙකුට දරාගත හැකි  සීමා මට්ටමෙන් ඔබ්බට ගියහොත් (40 ℃ ට වැඩි) තාප ආඝාත (heat stroke) තත්ත්වයට භාජන වී, ශරීර අභ්‍යන්තර උෂ්ණත්වය ඉහළ යයි. මෙවිට, විස්තාරණය වන රුධිර වාහිනී වලට අවශ්‍ය වැඩිපුර රුධිරය සැපයීම සඳහා හෘදය සහ පෙනහැලි වේගයෙන් ක්‍රියා කිරීම ආරම්භ වේ. මෙම තත්ත්වය උපරිමයට පැමිණිය හොත් හෘදයට තවදුරටත් ඔරොත්තු දිය නොහැකි තත්ත්වයක් උදාවේ. මෙසේ වන විටම රුධිර පීඩනය පහළ ගොස් කරකැවිල්ල, වෙව්ලීම, කතාකිරීමේ අපහසුව වැනි මූලික ව්‍යාකූලතා ඇතිවේ. එවිටම ශරීරයේ ලවණ මට්ටම පහල ගොස් කෙන්ඩ  පෙරලීම සහ මානසික නොසන්සුන් භාවයත් හටගනී. මේ වන විට අභ්‍යන්තර අවයව සෛල වලට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් නොමැති වීම සහ විජලනය නිසා ඒවා අක්‍රිය වේ. විශේෂයෙන්ම කුඩා දරුවන්ට සහ දුර්වල වයස්ගත අයට තාප බලපෑම අතිශයින් තීව්‍ර වී ශරීර උෂ්ණත්වය 40 ℃ ඉක්මවන විටම මෙන් රෝගියා මරණයට පත්වේ. තරමක් දුරට හෝ ඔරොත්තු දීමේ ශක්තියක් ඇති අයෙකුට වහාම වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර නොලැබුණහොත් සිහි විකල්වී, දෘෂ්ටි විෂමතා ඇතිවී මායා දර්ශන දකිමින් විකාර ස්වරූපයක් ගනී. මේ වන විට බොහෝ දුරට අක්‍රීය වන ආහාර ජීර්ණ  පටක වලින්  ආස්‍රව වන ධූලක (toxins) රුධිරයට එකතු වනවිට හෘදය, වකුගඩු, මුත්‍රාශය වැනි අවයවද අක්‍රීය වීමෙන් අවසානයේදී මරණය ලඟාවේ. 


‘National Geographic’ සඟරාවේ ලිපියක පළකර තිබුණු වාර්තාවකට අනුව,  2003 වසරේදී මධ්‍යධරණී මුහුදට යාව පිහිටි බටහිර සහ මධ්‍යම යුරෝපීය රටවල වායු ගෝලයේ හටගත් යෝධ අධි උෂ්ණ කාලගුණ විපර්යාසයක් නිසා මහා විනාශයක් සිදුවී තිබේ. මේ නිසා ප්‍රංශයේ දින අටක් පුරා පැවතී අධික උෂ්ණත්වය  40°C (104°F) ඉක්මවාගොස්, 15,000 ක පමණ ජනතාවක් සහ ඉතාලියේ 20,000 පමණද  මරණයට පත්වූ බව මෙයින් හෙළිදරව් වේ. මෙය වසර 500 කට පමණ පසු යුරෝපයේ ඇතිවූ වැඩිම උෂ්ණත්වයක් පැවති  කාල සීමාව බවද එම වාර්තා වල පළවී තිබුණි. පැරිස් නගරයේ පමණක් එම වසරේ අධි තාපය හේතුකොටගෙන සිදුවූ මරණ සංඛ්‍යාව 70% කින් පමණ වැඩිවූ බවත් 2001-2020 දශකය යුරෝපයේ වාර්තා වී ඇති උෂ්ණත්වය අධිකම දශකය බවත් සඳහන් කර ඇත.


මිනිස් සිරුරේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය,  37 °C (98.6 °F) වන අතර සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට දරාගත හැකි උපරිම ශරීර උෂ්ණත්වය, 40°C (104°F) වන්නේය. ඉතාමත් කලාතුරකින් මීට වඩා මඳක් වැඩි ශරීර උෂ්ණත්වයට ඔරොත්තු දෙන අය සිටිය හැකි අතර,  42°C (107.6°F) ශරීර උෂ්ණත්වයකදී මිනිසාගේ සියලුම පද්ධති අක්‍රීය වී මරණය සිදුවේ.


මිනිස් සිරුරට දරාගත හැකි ඉහළ උෂ්ණත්ව සීමා 


ගෝලීය උණුසුම වැඩි වීම සහ එහි බලපෑම 


ගෝලීය උණුසුම් වීම හේතු කොට ගෙන ලොව පුරා බොහෝ  ආපදා සිදුවන්නේ, ව්‍යසනකාරී චණ්ඩ මාරුත, දැඩි නියඟය, ලැව් ගිනි, සාගර ජල මට්ටම ඉහල යාම වැනි ස්වාභාවික සංසිද්ධි වල ස්වරූපයෙනි. මේ සියල්ලටම වඩා අති භයානක මිනිස් සංහාර පවා සිදු වනුයේ ඉහත සඳහන් කරන ලද  යෝධ අධි උෂ්ණ කාලගුණ විපර්යාස හට ගැනීම නිසා බව පැහැදිලි වේ. මෙවැනි අනපේක්ෂිත ව්‍යසනකාරී අර්බුද හටගන්නේ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා වායු ගෝලයට අසීමිත ලෙස එකතු වන, කාබන්ඩයොක්සයිඩ්, මීතේන් වැනි හරිතාගාර වායු (greenhouse gases) නිසා බව පරිසර විද්‍යාඥයින්ගේ නිගමනයයි. වායු ගෝලයට හරිතාගාර වායු එකතු වීම වහාම පාලනය නොකළහොත්, නුදුරු අනාගතයේදීම මිනිසාට සිදුවිය හැකි අනර්ථකාරී බලපෑම් කෙරෙහි ලෝක වාසී සියල්ලන්ගේම අවධානය යොමු විය යුතුය.


විද්‍යාඥයින්ගේ පෙරැයීම් වලට අනුව, ගෝලීය උණුසුම් වීම මේ ආකාරයටම ඉදිරියටත් පැවතුනහොත්, වසර 2100 වනවිට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පමණක් වසරකට මිනිසුන් ලක්ෂයකට පමණ, අධි උෂ්ණත්වය නිසා දිවි අහිමිවන බවත්, ආසියානු රටක් වන ඉන්දියාවේ මිලියන 1.5 ක පමණ ජනතාවක් මරු මුවට ඇද දමන බවත් අනුමාන කර තිබේ. මාරාන්තික අධික උෂ්ණත්වය මෙසේ බියකරු වන අතර, අසාමාන්‍ය උෂ්ණත්ව වැඩිවීම් නිසා වෙනත් අසහනකාරී සිදුවීම්ද ඇතිවිය හැකිය. අධික උෂ්ණත්වය නිසා නොමේරූ, බර අඩු හෝ අජීවී දරු උපත් සිදුවන බව පර්යේෂණ මගින් ඔප්පුවී තිබේ. එසේම දරුවන්ගේ සහ වැඩි හිටියන්ගේත් කනස්සලු බව, කේන්ති යන ස්වභාවය වැනි මානසික ආතති සහ දරුවන්ගේ ප්‍රචණ්ඩ හැසිරීම් සහ අධ්‍යාපන පසුබටතාවයද අධික උෂ්ණත්වයට ගොදුරු වීම නිසා සිදුවන බව හෙළිදරව් වී තිබේ. 


මීට අමතරව ආර්ථික වශයෙන් සිදුවිය හැකි පාඩුවද පිරිමැසිය නොහැකිය. උදාහරණයක් වශයෙන්, ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය මගින් කර ඇති සමීක්ෂණයකට අනුව,  2030 වර්ෂය වනවිට තදබල උෂ්ණත්වය නිසා, කෙනෙකුට යම්කිසි කාර්යයක නියැලිය හැකි කාළය, දැනට සම්මත කාලයෙන්   2.2% කින් අඩුවන බව හෙළිවී ඇත. මෙය අඩු සහ මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටවල කෘෂිකාර්මික සහ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රවල නිරත වන මිලියන 80 ක පමණ ජනතාව සඳහා  රැකියා අහිමි වීමකට සමකළ හැකිය. 


ගතවූ වසර 10,000 ක පමණ කාලය තුලදී මිනිසා විසින් ස්වකීය කෘෂිකාර්මික සහ සත්ත්ව පාලන කටයුතු කරගෙන යන ලද්දේ,    12.8°C (55°F) ආසන්න වන සාමාන්‍ය උෂ්ණත්ව පරාසයක් යටතේය.  අචලතාපී මිනිසාට අංශක කිහිපයක උෂ්ණත්ව වැඩිවීමකට අනුවර්තනය වීම සඳහා අභ්‍යන්තර පද්ධති හැඩගැසී ඇති ආකාරය ඉහත විස්තර කරන ලදී. එසේ වුවත් වැඩිවන  උෂ්ණත්වයේ  සහ ආර්ද්‍රතාවයේ මිනිසාට ඔරොත්තු දෙනු ලබන පරාසය ඉතාමත් පටු එකකි. මෙය සෙල්සියස් අංශක 38 සිට 41 දක්වා වන පටු පරාසයක් බව ඉහත දක්වා ඇත.

 

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ‘ජාතික විද්‍යා ඇකඩමිය’  විසින් 2020 වසරේදී කර  ඇති අධ්‍යයනයකට අනුව, ඉදිරියට වසර 50 කදී පමණ, එනම් 2070 වනවිට, ගෝලීය උණුසුම් වීම නිසා ලෝක ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට පමණ, දැනට සහරා කාන්තාරයේ පවතින උෂ්ණත්වයට සමකළ හැකි  උණුසුම් පරිසරයක ජීවත් වීමට සිදුවේ. මේ අභාග්‍ය සම්පන්න තත්වයට මුහුණ දීමට සිදුවනුයේ මැද පෙරදිග සහ දකුණු ආසියානු කලාපවලත්, අප්‍රිකා, දකුණු ඇමෙරිකා සහ ඕස්ට්‍රේලියා මහාද්වීප වලත් ජීවත් වන ජනතාවට බව පැහැදිලිය. ඒ වන විට මෙම ප්‍රදේශවල ගිම්හාන කාලයේ පරිසර උෂ්ණත්වය 40°C (104°F)  ඉක්මවා යන බව අධ්‍යයන වලින් තහවුරු වී තිබේ. 


අර්බුදය සඳහා ඇති  විසඳුම් ප්‍රමාණවත්ද ?


අනාගතයේදී මිනිසුන් බිලියන ගණනකට  මුහුණ දීමට  සිදුවන,  මෙසේ අනුමාන කර තිබෙන අර්බුදයට විසදුම් අප සතුව තිබේද?   උෂ්ණත්වය අඩු ප්‍රදේශ වලට සංක්‍රමණය වීම එක් විසඳුමකි. එහෙත් මෙය කිසිසේත් කළ නොහැකි දෙයකි. දෙවැන්න වනුයේ එම අභියෝගය සඳහා අනුවර්තනය වීමයි. ගැටලුවට අනුවර්තනය වීමේ සරලම පිවිසුම විය හැක්කේ නිවාස අභ්‍යන්තරය  ‘වායුසමනය’ (air-conditioning) කර ගැනීමයි. ඒ නිසා  නිවාස, කාර්යාල, කඩ සාප්පු, යාන වාහන ආදී සියල්ල වායු සමනය කර ගත හැකිනම් ඉතා අගනේය. එහෙත් එය වෙනත් ආකාරයේ ගැටළු වලට මං විවර  කරනු ලබන අනුවර්තනයක් විය හැකිය. අභ්‍යන්තර වායුසමනය කිරීමේ දැනට පවතින ක්‍රමවේද වල රසායනික අතුරු ඵල, පරිසරය උණුසුම් කිරීමට මූලික වන අතර, වායු සමනය අවශ්‍ය වන බොහෝ අයට දරිද්‍රතාව නිසා ඒ සඳහා වන වියදම් දැරිය නොහැකිය. 2020 වර්ෂයේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඇරිසෝනා ප්‍රාන්තයේ ඇති,  රටෙහි උපරිම උෂ්ණත්වය වාර්තාවන ප්‍රදේශයක සිදුවූ තාප මරණ පිලිබඳ සොයා බැලීමේදී වැදගත් කරුණු දෙකක් හෙළිදරව් වී තිබේ. මෙම මරණ වලින් එළිමහනේ සිදුවී ඇති ඒවායින් මළවුන් වැඩි සංඛ්‍යාවක්, ස්ථිර නිවාස නොමැති අගු පිල්වල ගත කරන අය බව වාර්තා විය. එසේම නිවාස වල අභ්‍යන්තරයේ මළවුන් ජීවත් වී ඇත්තේ සිසිලන පහසුකම් කිසිවක් නොමැති තාප පරිවරණය (heat insulation) රහිත පැල්පත් වලය. 


මෙම කරුණු ගැන සලකා බලන විට ලොව පොහොසත්ම රටවල පවා, නිවාස නොමැති අය සහ  තිබෙන නිවෙස් වලද  ජීවත් වීම සඳහා අවම පහසුකම්වත් නොමැති වීම, අධි උෂ්ණත්ව මරණ වලට හේතු වී ඇති බව පැහැදිලිය. මේ නිසා අධි උෂ්ණත්වය පිලිබඳ ගැටළුව නිවාස හිඟය, ජල හිඟය සහ වෛද්‍ය පහසුකම් නොමැතිවීම වැනි සාධක රාශියක් සමග එකට බැඳී ඇති බව පෙනේ. සම්පත් ඇති පොහොසත් රටවල තත්ත්වයද  මෙසේ වන විට, මූලික අවශ්‍යතා ස්වල්පයවත් නොමැති සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ඉරණම කුමක් විය හැකිද? 


මේ සඳහා ඉන්දියාවේ උද්ගතවී ඇති තත්ත්වය උදාහරණයක් ලෙස ගෙන බලමු. එරට දෛනික  උෂ්ණත්වය 40°C (104°F)   ඉක්ම යන විට, ජනතාවට නිවාස තුලට වී හැකි තරම් සිසිල් ජලය පානය කරන ලෙස රජයෙන් උපදෙස් ලැබේ. ඉන්දියාවේ ජනගහනයෙන් මිලියන දහයකට පමණ මෙම උපදෙස් වලින් කිසිම ප්‍රයෝජනයක් නොමැතිය. ඔවුන්ගේ නිවාස අභ්‍යන්තරය බාහිර පරිසරයට වඩා උණුසුම්ය. විදුලි බලය නොමැති නිසා විදුලි පංකා හෝ ‘ජල ස්ප්‍රේ’ යන්ත්‍ර නොමැතිය. ඉන්දීය නිවාස වලින් වායුසමන යන්ත්‍ර ඇත්තේ සියයට අටකට පමණ වේ.  


පරිසර උෂ්ණත්වය ඉහළයාම නිසා සිදුවන මිනිස් ජීවිත හානි වලක්වා ගැනීමේ ක්ෂණික (එහෙත් තාවකාලික) පියවරක් වශයෙන්, නිවාසවල වායුසමන ඒකක ස්ථාපනය  කිරීම පිලිබඳව බොහෝ රටවල උනන්දුවක් ඇතිවී තිබේ.  ‘Climate Impact Lab’ නම් දේශගුණ පර්යේෂණ ආයතනයේ අධ්‍යයනයකට  අනුව, බොහෝ රටවල ජනතාවට සෞඛ්‍ය පහසුකම් ළඟාකර දීමෙන් සහ අධි උෂ්ණත්වය නිසා සිදුවිය හැකි ආපදා මග හැරීමට කටයුතු සැලැස්වීමෙන්, වසරකට මිලියන ගණනක මිනිස්  ජීවිත විනාශ වීම වලක්වා ගත හැකි බව හෙළිවී තිබේ. මෙයට සමගාමීව ‘ජාත්‍යන්තර බලශක්ති නියෝජිතායතනය’ (International Energy Agency) විසින් කර තිබෙන ගණනය කිරීමකට අනුව, අද ලොව පුරා ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන බිලියන 1.6 පමණ වන වායුසමන  ඒකක  සංඛ්‍යාව 2050 වනවිට, බිලියන 5.6 දක්වා ඉහල යන බව  පෙන්වා දී ඇත. නිවසක වායුසමනය කර තිබීම සුඛෝපභෝගී බව මෙන්ම ඉහල සමාජ මට්ටමක් පිළිබිඹු කිරීමේ සංකේතයක් ලෙස පිළිගත් කාලයක්ද විය. එහෙත් අද එය අධි උෂ්ණත්වයෙන් මිනිසා ආරක්ෂා කර ගතහැකි පිළිවෙතක් ලෙස සමාජ ගතවී තිබේ.  එසේ වුවත් අද පවතින වායු සමනය කිරීමේ තාක්ෂණයේ ඇති දුර්වලතා නිසා සිදුවිය හැකි අනර්ථකාරී දේ පිළිබඳවද සිත් යොමු කිරීම නුවණට හුරු වේ. 


අද තිබෙන මාදිලියේ  ‘සුඛෝපභෝගී’ වායුසමනය කිරීමේ යන්ත්‍ර භාවිතය කිසිසේත්  ‘පරිසර හිතකාමී’, කාර්යක්ෂම සහ ඵලදායී අනුවර්තන ලෙස සැලකිය නොහැකිය. මේවායේ අනර්ථකාරී අංශ කිහිපයක්ම තිබේ. වායුසමන යන්ත්‍රයක තාක්ෂණ ක්‍රම වේදයේ  පළමු පියවර  වනුයේ, එහි ඇති ‘ශීතකාරක ද්‍රවය’ (refrigerant), කාමරය ඇතුලත  ඒකකයේ  ඇති දඟර දැමු වාෂ්පීකරණ  ලෝහ නල පද්ධතියක් හරහා යැවීමයි. මෙහිදී, එම ද්‍රවය නාල තුළදී වාෂ්ප අවස්ථාවට පත්වීමේදී    කාමරයේ ඇති තාපය උරාගැනීම නිසා, කාමරය සිසිල් වේ. ඊට පසු එම වාෂ්ප කාමරයට පිටින් බාහිරව ඇති දෙවන ඒකකයේ ඇති සම්පීඩකය (compressor) මගින් නැවත ද්‍රවයක්  බවට පත් කරයි. මේ ‘වාෂ්ප/ද්‍රව’ පරිවර්තනයේදී පරිසරයට තාපය මුදා හැරේ. ශත වර්ෂයකට වඩා පැරණි මෙම තාක්ෂණයේ අදට නොගැලපෙන දෝෂ කිහිපයකි.

  1. ප්‍රථමයෙන්, මෙම යන්ත්‍රවල භාවිත කෙරෙන හයිඩ්‍රෝෆ්ලුරෝකාබන (HFC)  ශීතකාරක ද්‍රව භයානක හරිතාගාර වායු වේ. මේවා  යම්කිසි හෙයකින් වාතයට කාන්දු  වුවහොත්, ඒ  මගින් ඇතිකළ හැකි පරිසර හානිය කාබන්ඩයොක්සයිඩ්  වායුවෙන් සිදුවන හානිය මෙන් දහස් ගුණයකටත් වඩා වැඩිය.

  2. දෙවනුව, මෙම යන්ත්‍ර වලින් කාමරයේ තාපය එතැනින් ඉවත් කර බාහිර පරිසරයට දැමීම විනා, සමස්ත සිසිලනයක් සිදු නොකෙරේ. මේ නිසා බාහිර උෂ්ණත්වය ඉහළ ගිය හැකිය.

  3. තුන්වෙනුව, වායුසමන යන්ත්‍ර ක්‍රියාකිරීම සඳහා අධික වශයෙන් බල ශක්තිය වැයවේ. ජගත් බලශක්තියෙන් 8.5% ක් පමණ වායු සමනය සඳහා වැය වන බව කියැවේ.  මෙම බල ශක්තියෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් ලබා ගන්නේ ෆොසිල ඉන්ධන දැවීමෙනි. 2016 වසරේදී කරන ලද ගණනය කිරීමකට අනුව, වායු සමනය කිරීම නිසා  පමණක්, කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වායුව ටොන් බිලියන 1.25 ක් වායු ගෝලයට මුක්ත වී තිබේ. 2050 වන විට මෙම ප්‍රමාණය දෙගුණ විය හැකිය.   


ගෝලීය උණුසුම සඳහා නව විසඳුම් සැලසුම් කර ගත යුත්තේ කෙසේද?      

ගෝලීය උණුසුම් වීම, දැනටමත් ආපසු හැරවිය නොහැකි මට්ටමකට අවතීර්ණ වී තිබෙන බව ලොව සෑම අතින්ම ලැබෙන තොරතුරු වලින් සනාථ වෙමින් තිබේ. මෙම අර්බුදය පාලනය කිරීම සඳහා විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ගනිමින් තිබෙන බවද සත්‍යයකි. එසේ වුවත් මේ සියල්ලේම සමුච්චිත යහපත් ප්‍රතිඵල දැක ගැනීමට තවත් දශකයක්වත් ගතවිය හැකිය. මේ ආකාරයට යෝජනාවී ඇති නව තාක්ෂණික මෙවලම් සහ ඒවායේ භාවිත කරනු ලබන මූල ධර්ම සහ සිද්ධාන්ත කෙරෙහි විශ්වාසය තබා, අදට වඩා සෞභාග්‍යමත් අනාගතයක් සඳහා බලාපොරොත්තු තැබිය හැකි බව පෙනේ. 

අද දකින්නට ලැබෙන පරිදි, නුදුරු අනාගතයේදීම පොදුවේ සමස්ත ලෝක වැසියාටම මුහුණ දීමට සිදුවන පරිසර උණුසුම් වීමට, අනුවර්තනය වීම  සඳහා ගැලපෙන සූදානම් වීම්  හැර වෙනත් කිසිම විකල්පයක් නොමැති බව අධ්‍යයන මගින් හෙළි වෙමින් පවතී.  මේ සඳහා දැනට පවතින නිවාස වැනි අභ්‍යන්තර ස්ථාන සඳහා භාවිත කරනු ලබන, සිසිලන මූලධර්ම ආශ්‍රීත ක්‍රමවේද නවීකරණය කර ඒ හැම එකකම කාර්යක්ෂම භාවය පස් ගුණයකින්වත් වැඩි කර ගැනීම, මේ සඳහා ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගයයි. තාක්ෂණයේ නව මං ඔස්සේ ගොස් මේ ඉලක්කය ළඟා කර ගත හැකි වනු ඇත. මෙහිදී වඩාත්ම අවශ්‍ය වනුයේ ‘පරමාදර්ශී මාරුව’ (paradigm shift) වශයෙන් හැඳිවෙන  නව සංකල්පය වෙත යොමුවීම හැර අන් කිසිවක් නොවේ.  [භෞතික විද්‍යාවේ මූල ධර්මයක් වන ‘කාබන් කාල නිර්ණය’ (carbon dating), පුරාවිද්‍යා කැනීම් වලදී හමුවන පුරාවස්තුවල  ඓතිහාසික කාල වකවානු තීරණය සඳහා  දැනට අත්‍යාවශ්‍ය මෙවලමක් වී තිබීම ‘පරමාදර්ශී මාරුව’ සඳහා කදිම  උදාහරණයකි] 

නාගරික ප්‍රදේශවල පවා, ඉඩකඩ ඇති සෑම ස්ථානයකම, වැඩි වැඩියෙන් ගහකොළ වැවීම මගින් ගෝලීය උණුසුම් වීම මැඩ පැවැත්වීමට උත්සාහයක් ගැනීම ගැනද  මතයක් ගොඩනැගෙමින් පැවතිණ. එසේම, ගොඩනැගිලි පියැසි මුදුන්වල, ගෙඋයන් සකස්කිරීම හෝ ඒවා තාප පරාවර්තනය සඳහා වර්ණාලේප කිරීම, ක්‍රීඩාංගන වල කෘතීම මීදුම වැනි ස්වභාවයක් ගෙන දෙන ‘ජල ස්ප්‍රේ’ යාන්ත්‍රණ සකස්  කිරීම, නගරවල වර්ෂා ජලය උරාගනිමින් එම ජලය ආපසු පරිසරයට වාෂ්පීකරණය කළහැකි ‘පාරගම්‍ය’ (permeable) පදික වේදිකා ආදිය සැකසීම බොහෝ විට අත්හදා බලා තිබේ.  එහෙත් පසුගියදා ඇමෙරිකා  එක්සත් ජනපදයේ, ඇරිසෝනා ප්‍රාන්තයේ කරන ලද අධ්‍යයනයකදී හෙළිවී ඇත්තේ, එළිමහනේ අධි උණුසුම සමනය කිරීම සඳහා කුමන ක්‍රමවේද භාවිත කළත්,  වාසස්ථාන අභ්‍යන්තරයේ අධි උණුසුම පාලනය නොකළහොත් එය මිනිසාගේ සෞඛ්‍යය සඳහා අතිශයින් බලපාන බවයි. මේ නිසා වඩාත්ම ගැලපෙන විකල්පය ‘අභ්‍යන්තර වායුසමනය’ කිරීම පමණක්  බව යළිත් නිගමනය කර තිබේ. 

වායු සමනය සඳහා යාන්ත්‍රික ක්‍රමවේද වෙනුවට ස්වාභාවික වායු සංවහන රටා ප්‍රයෝජනයට ගනිමින්, එයට ගැලපෙන පරිදි වාසස්ථාන නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳවද ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන් සහ ඉංජිනේරුවන් කටයුතු කරන බවද අසන්නට ලැබේ. මෙයද ඉතාමත් සාධනීය ඉදිරි පියවරකි. 

මෙම අභියෝගය ජය ගැනීම සඳහා ඉදිරිපත්වූ ඉංජිනේරුවන්, තාක්ෂණ විශේෂඥයින් සහ විද්‍යාඥයින් විසින් ගෝලීය උණුසුම් වීමේ බලගතු කම නිසා මිනිසා මුහුණ පාමින් සිටින අන්තරාය මගහරවා ගැනීම පිණිස නව  ක්‍රම වේද, පරමාදර්ශී මාරුවද උපයෝගී කරගනිමින් ගවේෂණය කිරීමේ දැඩි ප්‍රයත්නයක නියැලී  සිටිති. ඔවුන්ගේ නව නිර්මාණ සහ ක්‍රම වේද 2025 පමණ වනවිට ලොවට හෙළිදරව් කිරීමට හැකිවේයයි බලාපොරොත්තු තබාගත හැකිය. 

අධිකතර පරිසර උණුසුම මේ වන විට දැවෙන සමාජ ගැටළුවක් බවට පත්වී තිබේ. මෙයින් වැඩිපුරම පීඩාවට පත්වනුයේ දරිද්‍රතාවයෙන් පෙලෙන, පහසුකම් රහිත වාසස්ථාන වල හෝ අස්ථිර  ‘හිසට සෙවනක්’ සහිතව ජීවත්වන ජනතාවටය.  මේ නිසා ඉතාමත් අවදානම් සහිත තත්ත්වයේ සිටින, ඉතා අඩු ආදායමක් ලබන කෝටි සංඛ්‍යාත ජනතාවක් සුවපත් කිරීමෙන් මිස මෙම ගැටලුවට විසඳුම් සෙවීම උගහටය.     

ඇමෙරිකානු ජාතික බෙන්ජමින් ආර්. බාර්බර්  විසින් පළකර තිබෙන ‘Cool Cities: The fix for Global Warming’ නම් පොතෙහි දක්වා  ඇති ආකාරයට, කෙතරම් උත්සාහයක් ගන්නේ වුවද මෙම ශත වර්ෂය අවසාන වන විටවත් සෙල්සියස් අංශක 0.5 කින්වත් පරිසර උෂ්ණත්වය අඩුකර ගැනීමට මෙම කිසිම ක්‍රමවේදයක් සමත් වේද යන්න සැක සහිතය. 

ඔහු තවදුරටත් දක්වන පරිදි “කිසිවක් නොකර සිටීමද කිසිසේත් ප්‍රමාණවත් නොවේ”

ඔහු තම දැක්ම අනුව මෙසේද ප්‍රකාශ කරයි. “පෘථිවි උතුරු අර්ධගෝලයේ බොහෝ රටවල ‘බලශක්ති ඒකාධිකාරිය’ නැතහොත් ‘තාප ධනය’ ස්වල්ප වශයෙන්  හෝ ‘බලශක්ති හීන’ දකුණු අර්ධ ගෝලයේ රටවල, පොසිල ඉන්ධන භාවිතය නතර කරන තුරුවත්,  හුව මාරු කර ගත හැකිනම් අගනේය.” 

මේ මගින් ඔහු හුවා  දක්වන්නේ, උතුරු අර්ධගෝලයේ බොහෝ රටවල ජනතාව තම සුවපහසුව සඳහා හඹා යාමේ අවම  සීමාව වශයෙන් නිගමනය කර පිළිගෙන තිබෙන ‘ප්‍රශස්ත යයි සැලකෙන’ පරිසර උණුසුම් මට්ටම මඳක් ඉහලට දමා, ඒ මගින් ලැබෙන වාසිය  දකුණු අර්ධ ගෝලයේ රටවල පීඩා විදින ජනතාවට ලබා දීමේ ඇති වැදගත් කමයි. එහෙත් මෙම සදාචාර ප්‍රතිපත්තිය පිලිබඳ පණිවුඩය, සැප සම්පත් විඳිමින් සුඛෝපභෝගී ජීවිත ගතකරන උතුරු අර්ධගෝලීය රටවල ජනතාව අතරට ගෙන යාම එතරම් පහසු කරුණක් නොවිය හැකිය. 

බෙන්ජමින් ආර්. බාර්බර්, අවසානයේදී මෙසේද පවසයි 

“පරිසර උෂ්ණත්වය 60 °C දක්වා ඉහල ගියහොත්,  වායුසමන යන්ත්‍රය ක්‍රියාත්මක කිරීම විනා වෙනත් කිසිම පිළිසරණක් නොමැතිය. එසේ වුවත්, උෂ්ණත්වය 30 °C  වන විට, සිසිල් සුළං පොදක් ලබාගැනීම පිණිස වායු සමනය වෙනුවට ජනේලයක් විවෘත කරමු.” 

මෙම අගනා දැක්ම අනුව ක්‍රියාකිරීමට ලෝක බලවතුන් උත්සාහයක් ගතහොත් ගෝලීය උණුසුම් වීම සදාකාලිකව ජය ගැනීම සඳහා  ඉතාමත් දූරදර්ශි මං පෙත් හමුවනු ඇත. 

(තොරතුරු ස්තුති පූර්වකව පොතපතින් සහ අන්තර්ජාලයෙනි) 


Monday, 24 May 2021

‘කොරෝනා’ ව්‍යසනය නිසා සමාජ ගත වන සාධනීය දේවල්ද බොහෝය.


  1. කොරෝනා වයිරස් වසංගතයේ අද තත්ත්වය 


පුරා වසරකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ මුළු ලොවම කම්පා කරණු ලබන, දැනට මිලියන තුනකට වඩා ජනතාව මරු මුවට ඇද දමා ඇති,  COVID19 වයිරස වසංගත මහා ඛෙදවාචකය, මෙතෙක් අවසන්වී නොමැත. මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ  අසල්වැසි ඉන්දියාව, අතීතයේදී තුන් බියකින් වෙලී ගිය  ‘විශාලා මහනුවර’ බවට යළි පත්වී තිබෙන බව මාධ්‍ය වලින් හෙළිවේ. රෝගය වැළඳී අකාලයේ මියගිය අය සිය ගණනින් දැවී අළුවී යාමේ ඛේදවාචකය රුපවාහිනී තිර ඔස්සේ දකින්නට ලැබේ. දැනට ලොව පුරා රටවල් දෙසියයක පමණ වසංගතය පැතිරෙමින් පවතී. විද්‍යා හා තාක්ෂණික දැනුම අතින් ඉතා උසස් මට්ටමක සිටින මිනිසා තවමත් මේ ව්‍යසනය යටපත් කිරීමට අපොහොසත් වී සිටීම මහත් අභාග්‍යයකි. මුව  ආවරණ පැළඳීම, නිසි සමාජ දුරස්ථභාවය තබාගැනීම, සබන් දමා අත්  සේදීම, නිතර විෂබීජ නාශක ද්‍රවයකින් අත් ධෝවනය කිරීම, අත්‍යාවශ්‍ය කටයුත්තකට මිස ගෙදරින් පිටත නොයාම වැනි වැදගත් සෞඛ්‍ය නීති රීති සහ වෙනත් ආරක්ෂක මෙහෙයුම් මගින්ද මිනිසා විවිධ ආකාරයට හුදකලා කර තැබීමට පියවර ගෙන තිබියදීත් වසංගතය උග්‍රලෙස පැතිරෙන්නේ මක්නිසාද? 


ලෝකයේ  රටවල් කිහිපයක COVID19 මරණ සංඛ්‍යා පිලිබඳ ප්‍රස්තාර සටහනක් මෙහි දක්වා තිබේ. 2020 මාර්තු සිට 2021 මැයි දක්වා වයිරස අසාදනයේ ‘රැළි’ තුනක් තිබෙන බව ප්‍රස්ථාරයේ දකින්නට ලැබේ. මේ අනුව වසංගතයේ  

පළමු රැල්ල 2020 මාර්තු සිට 2020 අගෝස්තු දක්වා, 

දෙවන රැල්ල 2020 අගෝස්තු සිට 2020 නොවැම්බර්  දක්වා සහ 

තුන්වන රැල්ල 2020 නොවැම්බර් සිට 2021 මැයි 

දක්වාත් පැවති  බව ප්‍රස්තාරයෙන් හඳුනා ගත හැකිය. තුන්වන රැල්ල අනිකුත් දෙකටම වඩා බරපතල ලෙස තවදුරටත් ක්‍රියාත්මක වන බවද  පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබේ.


  1. වසංගත තත්ත්වය උග්‍ර වීමට හේතු තිබේද?  

  

මේ ආකාරයට වයිරස වසංගතය අති දරුණු තත්ත්වයකට පරිවර්තනය වනුයේ කුමක් නිසාද යන්නද විමසීමට භාජන කළයුතු කරුණකි.  එන්න එන්නම ප්‍රබලතාවයෙන් වැඩි වයිරසයේ නව ප්‍රභේද සහ විකෘති හට ගන්නා බව විද්‍යාඥයින්ගේ සහ සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ගේ මතයයි. ඒ සමගම ජනතාව සෞඛ්‍ය ආරක්ෂක නීති රීති නොසලකා හැර හිතුවක්කාර ලෙස කටයුතු කිරීමද එක් හේතුවක් බව තවත් මතයකි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් ලොව පුරා ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා පැහැදිලි උපදෙස් මාලාවක් කල් වේලා ඇතිවම නිකුත් කරන ලදී. ඉහත සඳහන් කරන ලද මෙම උපදෙස් ඉතාමත් යෝග්‍ය සෞඛ්‍යාරක්ෂක වත් පිළිවෙත් වේ. එහෙත් ලොව සමහර රටවල සුළු පිරිසක්, මෙම උපදෙස් නොසලකා හැරිම නිසා වසංගත තත්ත්වය නැවතත් උත්සන්න වෙමින් පවතින බව වාර්තා වේ. මේ ආකාරයටම සමහර අවස්ථාවලදී රාජ්‍ය අනුග්‍රහය පවා ලැබී නවීන විද්‍යා සහ වෛද්‍ය උපදෙස් වලට පටහැනි ගුප්ත විද්‍යා සහ මිත්‍යා ක්‍රියාකාරකම් අනුගමනය කර වසංගතය පැතිරී යාමට අනුබල දුන් පිරිසක් සිටීමද මහත් අනුවණ කමකි.

 

හේතුව  කුමක් වුවත් COVID19 වයිරස් වසංගතය නිසා ලෝකයේ සෑම රටකටම උග්‍ර ආර්ථික, සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපන සහ වෙනත්  සමාජමය  ගැටළු රාශියකට මුහුණ දීමට සිදුවී තිබේ. මෙම උපද්‍රවයට ගොදුරු වූ සියලුම රටවල් තම ආර්ථිකය යළි  ගොඩනගා ගැනීම, මහජනතාව රෝ බියෙන් මුදා සුවපත් කිරීම, දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම, අවුල් වී ගිය සමාජ සහ පවුල් සම්බන්ධතා නිරවුල් කිරීම වැනි දහසකුත් එකක් දේ සඳහා අවධානය යොමු කරමින් සිටිති. එහෙත්  වයිරසය  සහමුලින්ම ඉවත් වන තුරු අසහනකාරී තත්ත්වය ඉවත් නොවනු ඇත. සකල ලෝක වාසී ජනතාවම මනා  සංයමයකින් යුක්තව ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් නිර්දේශිත උපදෙස් අකුරටම ක්‍රියාත්මක කරනතුරු මෙම ව්‍යසනයෙන් මිදීමට නොහැකිවන බව, වර්තමානයේ ලැබෙන තොරතුරු වලින් හෙළිවේ. මෙම තත්ත්වය උදාකර ගැනීම සඳහා යොමුවන විට ආර්ථික, සංවර්ධන, දේශපාලන වැනි සෑම අංශයකම වැඩ කටයුතු බොහෝ දුරට අඩපන වීම නොවැලක්විය හැකි වනු ඇත. මේ සියල්ල පරදුවට තබා සෑම රටක්ම නිර්දේශිත සෞඛ්‍ය වත්පිළිවෙත්   අනුගමනය කරමින් රෝග නිවාරණ ක්‍රමවේද වලට මුල් තැන දෙමින් ක්‍රියා කරන තුරු  මෙම වසංගතයෙන් ගැලවීමක්  නොමැති බවට ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයද අනතුරු ඇඟවීමක් කර තිබේ.


  1. වසංගතය නිම වීමෙන් පසු අනාගතය කෙබඳු විය හැකිද ? 


ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ මෙහෙයවීමෙන්, දැනට ලොව පුරා ඉතාමත් සාර්ථක අන්දමින් කරගෙන යනු ලබන වයිරස මර්දන එන්නත් ක්‍රියාවලිය සහ දැඩි සෞඛ්‍යාරක්ෂක  කටයුතු මැනැවින් සිදුවන විට වසංගතය පාලනය  වනු ඇත. ඊට පසුව වුවද වසර කිහිපයක් යනතුරු දැඩි නීති රීති සහ සුවිශේෂී සෞඛ්‍ය පරිපාලන ක්‍රමවේද භාවිතයෙන් වසංගතය සහමුලින් දුරුවී යනු ඇති බවට බලාපොරොත්තු තබා ගත හැකිය.

ලෝක ජනතාව ඒ ආකාරයට සුවපත්වී සැනසුම් සුසුමක් හෙලන විට, ආපසු  හැරී  බැලීමේදී  දකින්නට ලැබිය හැකිවන සාධනීය එසේම සමාජයට හිතකර, බොහෝ දුරට ප්‍රායෝගික  අතුරු  ඵලද තිබිය හැකිය. 


දැනට දශක අටකට පමණ ඉහතදී ලොව හෙල්ලුම් කෑ, දෙවන ලෝක මහා සංග්‍රාමය නිසා ඉතාමත් ඛේදජනක ලෙස මිනිස් සංහාරයක් වූ බව ඉතිහාස ගතවී ඇත්තේය. මහා බලවතුන්ගේ බල ලෝභීත්වය නිසා හටගත් යුද්ධය නිසා එවකට ලෝක ජනගහනයෙන් 3% ක් පමණ ජීවිතක්ෂයට පත්වීම  හෝ සදාකාලික ආබාධිතයින්ගේ ඉරණමට ගොදුරුවූ   බවට ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි. එහෙත් “සෑම අඳුරු වලාකුළකටම රිදී රේඛාවක් ඇත” යන කියමනෙන් සනාථ  වන පරිදි දෙවන ලෝක සංග්‍රාම සමයේදී සහ යුද බිය සමනය වීමත් සමගම  එළි  දක්වනු ලැබූ නව නිපැයුම් සහ නව සොයාගැනීම් කිහිපයක් නිසා, ලෝ වැසියන්ට මහත් සෙත් ශාන්තියක් උදාවී තිබේ. පරිගණකය, ස්වයංක්‍රීය බැංකු ටෙලර් යන්ත්‍ර, චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය සහ රේඩාර් වැනි නව නිපැයුම්ද  පෙනිසිලින් වැනි ඖෂධ  වර්ගද  මෙසේ ලැබුණු  නව සොයා ගැනීම් වන අතර, ඒවා  මගින් මිනිසාට ලැබී ඇති ප්‍රයෝජන අති මහත්ය.


අතීතයේ වාර්තාවී ඇති මෙම සිදුවීම් දෙස බලන කළ කොරෝනා වසංගතය තුරන්වී  යහපත් කාලයක් උදාවූ විටකදීද මිනිසාට ඉතිරිවන දායාදයන් කිහිපයක් ගැනද  දැනටම  මහජන ප්‍රසාදය වැඩිවෙමින්  පවතී. මේ වන විට ලෝක ජනගහනයෙන් 0.042 % පමණ වන මිනිසුන් සංඛ්‍යාවක් කොරෝනා වසංගතය නිසා මරණයට පත්වී සිටිති. සංඛ්‍යාත්මකව මෙය මිලියන 3.3 ක පමණ මිනිස් සමූහයකි.මෙතරම් මිනිසුන් සංඛ්‍යාවක් රෝගයක් නිසා මරුමුවට පත්වීම දැරිය නොහැකි පාඩුවකි. කොරෝනා වසංගත සමයේදී  මිනිසා අනවශ්‍ය පරිදි හුදකලා වීම, ස්වයං නිරෝධායනය, වැනි පෞද්ගලික හේතු නිසාත්, අන්‍යයන් කෙරෙහි ඇතිවන අනුකම්පාව, මෛත්‍රීයය, කරුණාව වැනි  මහඟු මිනිස් ගුණාංග ටිකින් ටික   ඉස්මතු වීම නිසාත්, මිනිසා තුළ අධ්‍යාත්මික ගුණ වගාවන් වැඩිපුර ප්‍රගුණ වීමට මග පෑදී තිබෙන බවද  හෙළි වෙමින් පවතී.


වයිරසය නිසා මිනිසුන් අමු අමුවේ මරණයට පත්වීම මහත් කණගාටුදායක තත්වයක් වුවද, මෙම අවාසනාවන්ත තත්ත්වයට අනුගත වෙමින් මිනිස් සමාජය යළි සුවපත් වෙමින් තම එදිනෙදා ජීවිතයට අදාළ කරගැනීමට උත්සාහ දරණ සාධනීය ක්‍රියාකාරකම් බොහෝය. මෙයින් කිහිපයක් මේ ආකාරයට විමසුමට ලක් කිරීම අපගේ උත්සාහයයි.  


  1. පරිසරය පිබිදීම  


කොරෝනා වසංගතය පැතිරී ගිය පසුගිය මාස කිහිපය තිස්සේ (2020 පෙබරවාරි පමණ සිට), ගෝලීය කාබන්ඩයොක්සයිඩ් විමෝචනය සැලකියයුතු ප්‍රතිශතයක් අඩුවී ඇති බව වාර්තාවේ. මෙයට ප්‍රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ පෙට්‍රෝලියම් වැනි ෆොසිල් ඉන්ධන දහනය අඩු වීමයි. වයිරසය නිසා ලොව පුරා සංචරණ සීමා පැනවීම, ගොඩ බිම මෝටර් රථ ධාවනය අඩුවීම, ගුවනෙහි අහස්  යානා සීමිත වීම, ඉන්ධන භාවිතයෙන් සිදුකරනු ලබන මහා පරිමාණයේ කර්මාන්තශාලා  තාවකාලිකව වසා දැමීම වැනි හේතු නිසා නිසා මෙම තත්ත්වය උදාවී තිබේ. මේ නිසා මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසාම, අබල දුබලව හෙම්බත්වී තිබෙන  පෘථිවියට යළිත් ‘තිරිහන් වීමට’ අවස්ථාවක් ලැබී ඇතැයි  සිතිය හැකිය. මෙසේ සිදුවන බවට සාක්ෂි බොහෝය. 

මේ සඳහා උදාහරණ වශයෙන්,  2021 වසරේ ජනවාරි සිට මාර්තු දක්වා කාලය තුළදී   චීනයේ ප්‍රධාන නගර 337 ක, වාතයේ ප්‍රශස්ත ගුණාත්මක භාවය සහිත දින ගණන 85% කින් වැඩිවී තිබේ. එමෙන්ම ඉතාලියේ  ජනාකීර්ණ වෙනීස් (venice) නගරයේ කලක් තිස්සේ දරුණු ජල දූෂණයකට පාත්‍ර වී තිබුණු ඇළමාර්ග වල එකතුවන අපද්‍රව්‍ය අඩුවීම නිසා දූෂණ තත්ත්වය බෙහෙවින් පහළ ගොස් ජලයෙහි ගුණාත්මක භාවය වැඩිවී, යළිත්  මත්ස්‍ය සහ වෙනත් ජලජ ජීවී ගහණ ශීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වන බව වාර්තාවේ.



ලෝකයේ ‘වසාදමා තිබුණු’ සමහර නගරවල මිනිසුන්, සිය  නිවෙස් වලට කොටුවී සිටියදී, නිරතුරුවම  මිනිසාගේ චර්යා ගැන සැක සංකා සහිතව වනයට සීමාවී සිටි වන සතුන්, නාගරික වීදිවල සැරිසරණ  ආකාරයද මාධ්‍ය ඔස්සේ දකින්නට ලැබුණි. දකුණු අප්‍රිකාවේ සංචාරකයින් විශාල වශයෙන් ගැවසෙන කෘගර් (Kruger) වනෝද්‍යාණයේ, කොරෝනා වසංගතය නිසා ජනශුන්‍ය වී ඇති අවස්ථාවේ, එහි මහා මාර්ගයකට වී විවේක ගන්නා සිංහ රංචුවකගේ ඡායාරූපයක් මෙහි දැක්වේ.  මිනිසාගේ අයුතු බලපෑම් නිසා විවිධ ආකාරයෙන්  පරිහානියට පත්වෙමින් තිබූ ලොව බොහෝ ස්ථාන වල, වනාන්තර ඇතුළු වෙනත් ජෛව පද්ධතිද මෙලෙස ප්‍රකෘතිමත් වීමට අරඇඳීම සොබාදහම ලබා ඇති ජයග්‍රහණයකි.  


  1. සාමය පිලිබඳ හැඟීම  

  

වසංගතය නිසා මුළු ලෝකයම කම්පාවී සිටියදී, සමහර රටවල උද්ගත වෙමින් පැවති එදිරිවාදුකම් සහ යුදබිය බොහෝ දුරට සමනය වීමක්ද අසන්නට ලැබේ. එක්සත්  ජාතීන්ගේ මණ්ඩලයේ මහලේකම් වන ඇන්ටෝනියෝ ගුටෙරස් විසින් කොරෝනා වසංගතය ලොව පුරා පැතිරෙද්දී  “ආයුධ සන්නද්ධ අරගල වලට තිත තැබීමේ අවස්ථාව එළඹ තිබේ” යයි නැගූ  හඬට යහපත් ප්‍රතිචාර  ඇතිවීම සහ යුදබිය තරමක් දුරට හෝ අඩුවීම සාධනීය පියවරකි. ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් විදුලි ප්‍රචාරයකට අනුව, මැද පෙරදිග යේමනයේ සටන් වැදී  සිටින සවුදි රාජ්‍ය හමුදා  වසංගත තත්ත්වය නිසාම සටන් විරාමයකට ගිවිසුම් ගත වී සිටින බව හෙළිවේ. මේ ආකාරයට යුද බිය සහ  දේශ සීමා ගැටුම් සහ අරගල පැවති  ලෝකයේ වෙනත් ස්ථාන වලද ‘වසා දැමීමේ නියෝග’ (Lock down orders) නිසා ප්‍රචණ්ඩත්වය  අඩුවී  සහනයක් උදාවී ඇත. ජාතීන් අතර තිබෙන එදිරිවාදු  කම් අතහැර, මේ අවස්ථාවේ පොදු සතුරා වන කොරෝනා වයිරසය මුලිනුපුටා දැමීමට මුළු ලොවම සැදී පැහැදී එකමුතුවී සිටීම යහපත් ප්‍රතිචාරයකි.


  1. සමාජ සම්බන්ධතා  තහවුරු වීම  

මිනිසා ස්වභාවයෙන්ම සමාජශීලී ජීවියෙකි. සෑම මිනිසෙකුටම  තම සගයින් හෝ ‘කල්ලිය’ සමග සුව දුක් විචාරීම, එක්ව හැසිරීම, විනෝද වීම  සහ අදහස් හුවමාරු කර ගැනීම වැනි අවශ්‍යතා බොහෝ වෙති.  කොරෝනා වසංගතය නිසා බලපැවැත්වෙන ස්වයං නිරෝධායන නිවාස අඩස්සියේ  පසුවීම හෝ  හුදකලාවීම ඔහුට නුරුස්නා අභියෝගයකි. මෙම අසහනකාරී බව මැඩ  පවත්වා ගැනීම පිණිස අද බොහෝ අනුයෝගී ක්‍රමවේද භාවිතයට පැමිණ තිබේ. මෙම වසංගතය නිසා අතිශය පීඩාවට පත්වූ ඉතාලියේ, නගරබද තට්ටු නිවාස වල පදිංචි ජනතාව හුදකලාවී සිටින තම අසල් වැසියන් පිනවීම සඳහා තමන්ගේ නිවෙස්  සඳලුතල මතටවී සංගීත භාණ්ඩ වාදනයත්   සමග ගී කියමින් කාලය ගත කරන  බව පසුගිය දිනක එරටෙහි පුවත් පතක් වාර්තා  කර තිබුණි. එමෙන්ම තවත් සමහර රටවල වීදි නාට්‍ය කණ්ඩායම්,  ‘වසා දැමීම’ නිසා ජනශුන්‍ය වූ මහමාවත් වලට පැමිණ, සෞඛ්‍ය නීති රීති පිළිපදිමින් වීදි නාට්‍ය වල නිරත වී ජනතාව විනෝදමත් කළ බවද දැනගන්නට ලැබේ.

සමාජ මාධ්‍ය ජාලා මගින්ද ජනතාවට මානසික සුවයක් ලබාදීම පිණිස නව පන්නයේ වැඩ සටහන් ඉදිරිපත් කිරීමට අමතක නොකළහ. විශේෂයෙන්ම ‘ෆේස් බුක්’ කණ්ඩායම්  විසින් හුදකලාවී අසහනයට පත්ව සිටින අයට මානසික සුවයක් ලබා දීමට  දරන ලද ප්‍රයත්නයද ඉතාමත් අගනේය.

ලෝකයේ සෑම රටකම පාහේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් මෙන්ම ආගමික සහ ස්වේච්ඡා සංවිධාන මගින්ද ඈත පිටිසර ගම්මානවල නිවාස වලට කොටුවී සිටින දහස් සංඛ්‍යාත ජනතාවට උදව් උපකාර කිරීමත් වියලි ආහාර සහ අවස්ථානුකුලව  පිසූ ආහාර පවා ලබාදීමට කටයුතු කරනු ලැබීමත් සමාජ සම්බන්ධතා මනාසේ තහවුරු වීම බව සඳහන් කළ හැකිය. මෙසේ විදහා දැක්වෙන මෛත්‍රී, කරුණා, මුදිතා වැනි සාර ධර්ම ඒ ආකාරයටම ඉදිරියටත් පැවතුනහොත් මිනිස් සමාජය කෙතරම් උත්තරීතර භාවයක් ලබාගන්නේද?


  1. අනුයෝගීකරණය වූ  නව වාණිජ ක්‍රමවේද     


කොවිඩ් වසංගතය සමගම පැන නැගුණු දැඩි සෞඛාරක්ෂක නීති රීති නිසා කඩ සාප්පු ඇතුළු සමස්ත වෙළඳපළ  මුළුමනින්ම වාගේ වසාදැමීමට සිදුවිය. මේ නිසා වෙළෙන්දාට මෙන්ම පාරිභෝගිකයාටද අපමණ අසීරුතා වලට මුහුණ පාන්නට වීම නොවැලක්විය හැකිය. මෙම අසහනයෙන් මිදීම සඳහා වෙළඳ පළෙහි තිබුණු ‘සුපුරුදු පාරිභෝගික සේවා’ සංකල්පය වෙනුවට ‘අනුයෝගී පාරිභෝගික සේවා’ ආදේශ කර ක්‍රියාත්මක වන්නට විය. මේ අනුව සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ අවන්හල් ජනතාව සඳහා විවෘත කිරීම වෙනුවට පැකට් කරන ලද පිසූ ආහාර ‘ඉවතට ගෙනයාම’ (take-away) සඳහා පහසුකම් සලසන ලදී. එමෙන්ම  දුරකථන පණිවුඩයක් හෝ විද්‍යුත් තැපැල් පණිවුඩයක් මගින් ඇනවුම් කර, , ඇනවුම් කිරීමේදීම  භාණ්ඩ වල වටිනාකම පෙර ගෙවුම් පතක් (credit card) මගින්  ගෙවා, වියලි ආහාර ද්‍රව්‍ය සහ වෙනත් අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය නිවසටම ගෙන්වා ගැනීමේ ක්‍රම වේද ක්‍රියාත්මක වන්නට විය. මෙම නව වෙළඳ ප්‍රවේශය නිසා වයිරසයෙන් ආරක්ෂා වීම, මහජනතාව ගැවසීම සීමා වීම, මුදල් ගනුදෙනු වෙනුවට ඉලෙක්ට්‍රොනික ක්‍රමවේද භාවිතය, වාහන ඉන්ධන වැය අඩුවීම සහ පරිසර දුෂණය අඩුවීම වැනි වාසි රැසක්ම ලැබෙන්නට විය. ඉලෙක්ට්‍රොනික ක්‍රමවේද භාවිතය අඩු ප්‍රදේශවල, වෙළඳ සැල් නියෝජිතයෙකු පාර්භෝගිකයා වෙත ගොස් අවශ්‍යතා පිරිමැසීමටද  උනන්දු වූ බව අසන්නට ලැබේ. බොහෝවිට මෙවැනි අවස්ථානුකුල අවිධිමත් ක්‍රමවේද පවත්වා ගෙන යාමට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය පවා ලැබුණු බව හෙළිවේ. මෙතෙක් වෙළඳ පළෙහි වැඩිපුර දකින්නට නොලැබුණු  මුව ආවරණ, අත්  ධෝවනය කිරීමේ විෂබීජ නාශක ද්‍රව්‍ය වැනි දේවල්ද  සුලභ වන්නට විය.

සෑම රටකම පාහේ ඉහල තලයේ  ලාභ ලබන බොහෝ වාණිජ ආයතන තම ලාභයෙන් කොටසක් මෙම වසංගතයෙන් පීඩා ලබන ජනතාවගේ සුබ සිද්ධිය සඳහා ලබාදීමට දැනටමත් තීරණය කර තිබීමද පාර්භෝගිකයාට සැනසිලිදායක ආරංචියකි. සමහර වෙළඳ ආයතන විවෘතව තබන සීමිත කාලය තුළදී වුවද ජේෂ්ඨ පුරවැසියන් සහ ආබාධිත පාරිභෝගිකයින්ට පහසුවෙන් තම භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම සඳහා වෙලාවක් වෙන් කර දීමටද කාරුණික වී තිබේ. සමහර ආයතන ඔවුන් සඳහා විශේෂ වට්ටම් ප්‍රදානය කිරීමටද තීරණය කර තිබේ. ඕස්ට්‍රේලියාවේ අන්තර්ජාල පහසුකම් සපයනු ලබන එක්තරා  ආයතනයක්  විසින් එරට ජේෂ්ඨ පුරවැසියන්ට  සහ ආබාධිත අයට, මෙම අභාග්‍යමත් කාලය තුලදී, තම හිතවතුන් සමග පණිවුඩ හුවමාරුව සඳහා අවශ්‍යවන විද්‍යුත් දත්ත, නොමිලේ සැපයීමට පියවර ගෙන තිබීමද යහපත් වැඩ පිළිවෙලකි. ඔවුන් විසින් තම ආයතයන වල පැවැත්ම පාරිභෝගිකයාගේ තෘප්තිය මත පවතින බව අවබෝධකර ගනිමින් මෙවැනි පියවර ගැනීම දෙපාර්ශවයටම වැඩ දායක වේ.

  1. නව ඉගෙනුම් ක්‍රම භාවිතය 


පාසැල් දරුවන් COVID19 වසංගතයෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම  සඳහා පාසල් සහ වෙනත් සියලුම අධ්‍යාපන ආයතන තාවකාලිකව වසා දමන්නට සිදුවීම බරපතල ගැටළුවක් බවට පත්විය. සෑම දරුවෙකුටම පොත්පත් ආශ්‍රීතව දැනුම ලබාදීම, වෙනත් කුසලතා සහ යහපත් ආකල්ප සංවර්ධනය, සමාජීකරණය වැනි ජීවිතයට අවශ්‍ය සියලුම දේ ලැබෙනුයේ පාසලෙනි. පාසල් අධ්‍යාපනය තාවකාලිකව හෝ ඇනහිටීම දරුවාගේ චරිත සංවර්ධනයට බාධාවකි. මෙම මනෝවිද්‍යාත්මක සංකල්පය පෙරදැරි කර ගනිමින් පාසල් වසා දමා තිබියදීත්  දුරස්ථ ඉගැන්වීම් ක්‍රම මගින් අධ්‍යාපන පහසුකම් සැලැස්වීම වැදගත් කාර්ය භාරයකි. මේ සඳහා අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වුයේ Zoom තාක්ෂණ ක්‍රමවේදයයි. මෙහිදී, පන්ති කාමරයේ හෝ තම නිවසේ සිටින ගුරුවරයා විසින් තමන් විසින් සුදානම් කරගන්නා ලද පාඩමක්, නිවෙස් වල සිටින සිසුන්ට අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ලබාදීම මෙහි සුවිශේෂී ලක්ෂණයයි. නිවසේ සිටින ශිෂ්‍යයාට, තම ගුරුවරයා සමග දුරකථන සම්බන්ධතාව සකස් කර ගනිමින් අදාළ  දිගුවට පිවිසීමෙන්   තම පරිගණකයේ  හෝ smart දුරකථනයේ තිරයේ දිස්වන රූපරාමු ඔස්සේ ඉගෙනීමේ  කටයුතු වලට සහභාගී විය හැකිය. මෙම ක්‍රමවේදය මගින් පන්තිකාමරයේ ඉගෙනීම මෙන් සාර්ථක තත්ත්වයකට එළඹිය නොහැකි වූවත්, එයින් තරමක් දුරට හෝ ප්‍රයෝජනයක් ලැබෙන බව පිළිගත හැකිය. විශේෂයෙන්ම පාසැලේ පන්ති කාමරයේදී ලබන ප්‍රායෝගික අත්දැකීම් හෝ විෂයය බාහිර ක්‍රියාකාරකම් මෙම දුරස්ථ අධ්‍යාපන ක්‍රමයෙන් කළ  නොහැකි වූවත්, ගෙවීගිය වසරකට වඩා වැඩි කාලය තුළදී  පාසල් සිසුනට මේ මගින් විපුල ප්‍රරයෝජන අත්වූ බව නොරහසකි.


පහසුකම්  අඩු ප්‍රදේශවල දරුවන්ට සහ මෙම තාක්ෂණය සඳහා අවශ්‍ය මෙවලම් නොමැති සිසුන්ට මේ මගින් අසාධාරණයක් සිදුවන බව දස දෙසින් අසන්නට ලැබේ. එසේ වුවත්, අනාගතයේදී මෙම ක්‍රම වේදය ඔස්සේ  විශාල අධ්‍යාපන පරිවර්තනයක් සිදුවිය හැකි බවට සාධක දැකගන්නට ලැබේ. 

මෙම දුරස්ථ ඉගෙනුම් ක්‍රියාදාමය විශ්ව විද්‍යාල සහ වෙනත්  උසස් අධ්‍යාපන ආයතන වලටද ආදේශ කර ගෙන තිබීම තවත් ලක්ෂණයකි. සමහර විශ්ව විද්‍යාල සිසුන්ගේ දේශන වලින් වැඩි කොටසක් zoom තාක්ෂණය සහ online ක්‍රමවේද මගින්  සිදු කිරීමට තීරණය කර තිබීම නිසා, නුදුරු අනාගතයේදී  විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනයේද මහත් පෙරළියක් සිදුවිය හැකි බවට පෙර නිමිති පහළවෙමින් තිබේ.


  1. දෛනික රාජකාරි කටයුතු නිවසේ සිට ඉටු කිරීම 


නව තාක්ෂණ දියුණුවත්  සමගම ඕනෑම කෙනෙකුගේ කාර්යාල හෝ රාජකාරි කටයුතු වලින් වැඩි කොටසක් පරිගණක ගත කිරීම නිසා, පැරණි මාදිලියේ ලිපි ගොනු ඉවත්වී, ඒ සියල්ලම පාහේ දත්ත වශයෙන් ගබඩාකර තැබීමේ ක්‍රමවේද බොහෝ තිබේ. මෙම දත්ත අවශ්‍ය පරිදි යලි පිරික්සීමට හෝ හුවමාරු කර ගැනීමටද පහසුකම් සහිත උපාංගද බෙහෙවින් ඇත. වෛද්‍ය වෘතියේ සමහර ක්‍රියාකාරකම්, ගමනාගමන කටයුතු වැනි අංශ කිහිපයක ප්‍රායෝගික කටයුතු ස්වල්පයක් පමණක් මෙයට අදාළ කරගත හැකි නොවේ. දැනට කලක   සිටම මෙම ක්‍රමවේදය අත්හදා බැලීමේ ක්‍රියාවලියක් ලෙස සමහර කාර්යාල සේවකයින් ‘ගෙදර සිට වැඩ කිරීම’ (working from home) කරගෙන ගියහ. කොරෝනා වසංගතය හිස එසවීමත් සමග මෙම සංකල්පය යථාර්ථයක් බවට පත්විය. කාර්යාල වසාදමා ගමනාගමනය ඇනහිට තිබියදී, මෙම  ගෙදර සිට වැඩ කිරීමේ වැඩ පිළිවෙල ඉතාම සාර්ථක ක්‍රමෝපායයක් විය. සමහර අවස්ථාවලදී, පාසල් නොගොස් ගෙදර නතරවී, zoom තාක්ෂණය ඔස්සේ අධ්‍යාපන කටයුතු කරන දරුවන්ට සහ තම කාර්යාලයේ කටයුතු  online කරනු ලබන දෙමාපියන්ට එක වහලක් යට සිට බාධක වලින් තොරව සාමුහිකව වැඩ කිරීමේ දුෂ්කරතා මතුවූ අවස්ථාද ඇතිවිය හැකිය. 


පියා ගෙදර සිට කාර්යාල කටයුතුකරන අතර  දරුවෙකු                                  තාක්ෂණික මෙවලමක් මගින් පාසල් කටයුතු කිරීම 

                                                           

එසේ වුවත් කල් යාමේදී මේ ගැටලුව නිරාකරණය කර ගැනීම සඳහා විකල්ප පිවිසුම් ආදේශ කර ගැනීමෙන් පසු දුෂ්කරතා  බොහෝ දුරට සමනය කරගත හැකි වනු ඇත. කෙසේ වෙතත් මෙම නව ප්‍රවේශයද නුදුරු අනාගතයේදීම කාගේත් ප්‍රසාදයට ලක්වන අත්‍යාවශ්‍ය ක්‍රමෝපායයක් වීමට බොහෝ ඉඩකඩ තිබේ.

ඉහත සඳහන් කරන ලද නව ක්‍රමෝපායයන් සියල්ලම පාහේ කුමන බාධක පැමිණියත් තම එදිනෙදා කටයුතු කරගෙන යාමේ වැදගත් කම නිසා එළිදක්වන ලද දේවල් වේ. ‘අවශ්‍යතාවය නව නිපැයුම්  මවයි’ (necessity is the mother of invention) යන ප්‍රස්තාව පිරුළ  මගින් අර්ථ ගැන්වෙන්නේද මෙම අදහසම වේ. තවමත් ඉතාමත් ලාබාල අවදියේ පවතින මෙම නව චින්තන සමුදායයන් අනාගතයට ගැලපෙන පරිදි තවදුරටත් සංශෝධනය වූ පසු ඉක්මනින්ම සමාජ ගතවනු නොඅනුමානය. කල්යාමේදී ඒවා එදිනෙදා ජීවිතයේ පැවැත්ම සඳහා අත්‍යාවශ්‍ය පිවිසුම් බව ප්‍රසාදයට ලක්වේ. 

මෙම ව්‍යසන සමයේදී ලොව පුරා දකින්නට ලැබුණු ජනතා ඇප කැපවීමද මෙහිලා සඳහන් කළ හැකි මිනිසාගේ සාර ධර්ම විදහා දැක්වීමකි. විශේෂයෙන්ම, සෑම රටකම පාහේ, වෛද්‍ය වරු සහ  විවිධ තරාතිරම් වල  සෞඛ්‍ය සේවක සේවිකාවෝ තම ජීවිත පවා පරදුවට තබා, කොරෝනා වසංගත මාරයා සමග පොර බදමින් සිටින ජනතාවට වෛද්‍ය පහසුකම් සැලසීමටත් නිසි ඇප උපස්ථාන කිර්මටත් නොපසුබටව ඉදිරිපත් වීම මහජන ගෞරවාදරයට පත්වී තිබේ. ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවල සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ නියැලී අයට අමතරව, ත්‍රිවිධ හමුදාව සහ පොලිසියද වයිරස් වසංගතය මැඩපැවැත්වීමේ කටයුතු සාර්ථක කරගැනීම සඳහා විශේෂ මෙහෙවරක් කරමින්  සිටිති. මේ සියලු දෙනාටම වචනයෙන් හෝ කෘතගුණ දැක්වීම සියලුම පුරවැසියන්ගේ පරම යුතුකමකි.


දයාරත්න වීරසේකර